Bir çocuğun elinde telefon gördüğümüzde bazen içimiz rahatlıyor, bazen huzursuz oluyoruz. Sessizce bir video izliyor olması kısa süreli bir rahatlık gibi gelse de uzun vadede aklımızda aynı soru dolaşıyor: “Acaba doğru mu yapıyoruz?”
Ben hem öğretmenlikte hem de babalıkta bu soruyu kendime çok sordum. Teknolojiye tamamen kapıyı kapatmak ne mümkün, ne de gerçekçi. Ama her şey gibi onunla kurulan ilişki de bir denge meselesi.
Çocuklar ekranla yalnızca zaman geçirmiyorlar, oradan dünyaya dair ipuçları topluyorlar. Bu yüzden ekrana neyin düştüğü, çocuğun dünyasına neyin düştüğüyle eşdeğer. Bu nedenle izlediği içeriği “görüyor muyuz”, sadece “izin veriyor muyuz” — işte fark burada başlıyor.
Bazen bir çizgi film, bir çocuğun duygularını şekillendiriyor. Bazen bir mobil oyun, onun gerçek dünyaya karşı sabrını kısaltıyor. Ve biz bunların ortasında, ne tamamen yasaklayarak ne de tamamen serbest bırakarak bir yol arıyoruz.
Kendi evimde şöyle bir şey fark ettim:
Ne zaman birlikte ekrana baktıysak, yani çocukla aynı videoyu birlikte izlediysek, o an gerçekten “paylaşılan” bir zaman oldu. Ama çocuk yalnız kaldığında, ekran onun için bir arkadaş değil, bazen bir kaçışa dönüştü.
Bu yüzden ekran süresi değil, ekranın içeriği ve birlikte geçirilen hâli daha anlamlı geliyor bana.
Birlikte izlenen videolar, birlikte konuşulan oyunlar, birlikte alınan dijital kararlar… İşte o zaman teknoloji bir köprü oluyor, duvar değil.
Çocukların ekranla arası açılmasın, ama bizimle olan bağı zayıflamasın. O dengeyi kurarken hatırlamakta fayda var:
Bir çocukla kurulan bağ, hiçbir cihazla rekabet edemez.
👨🏫 Bu yazı, çocuklarının teknolojiyle ilişkisini daha sağlıklı temellerde kurmak isteyen ebeveynler için bir öğretmen ve bir baba tarafından yazılmıştır.
Hazırlayan: Abdullah Çur
